Bizden Haberler

Dönem İçinde İşe Başlayan Personelin Eski İşyerinden Bordro Getirmesi Neden Önemlidir?

İşverenlerin en sık karşılaştığı hatalardan biri, yıl içerisinde işe alınan personelin önceki işyerine ait bordro ve kümülatif vergi matrahı bilgilerini temin etmeden ücret hesaplaması yapmasıdır. Bu durum, ilk bakışta çalışan lehine daha düşük gelir vergisi kesintisi yapılmasına neden olsa da, ilerleyen süreçte hem çalışan hem de işveren açısından önemli vergi riskleri doğurabilmektedir.

Kümülatif Vergi Matrahı Nedir?

Gelir vergisi, ücret gelirlerinde kümülatif vergi matrahı esas alınarak hesaplanmaktadır. Bir çalışanın aynı takvim yılı içerisinde elde ettiği ücretler birikimli olarak değerlendirilir ve gelir vergisi tarifesi bu toplam matrah üzerinden uygulanır.

Dolayısıyla çalışanın yıl içerisinde iş değiştirmesi halinde, yeni işverenin önceki işyerinde oluşan vergi matrahını dikkate alması gerekir.

Bu uygulamanın yasal dayanağı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesinde yer alan gelir vergisi tarifesi ile 61. ve 94. maddelerinde düzenlenen ücretlerin vergilendirilmesine ilişkin hükümlerdir.

Yeni İşe Başlayan Personelden Hangi Belgeler Alınmalıdır?

Yıl içerisinde işe başlayan bir personelden aşağıdaki belgelerin mutlaka talep edilmesi önerilir:

Önceki işyerine ait son ücret bordrosu
Kümülatif gelir vergisi matrahını gösteren belge
O tarihe kadar kesilen gelir vergisi tutarı
İşten ayrılış tarihi

Bu bilgiler sayesinde yeni işveren, gelir vergisini doğru vergi diliminden hesaplayabilir.

Bordro Getirilmezse Ne Olur?

Önceki işyerine ait kümülatif matrah bilinmediğinde;

Vergi düşük dilimden hesaplanabilir.
Çalışandan eksik gelir vergisi kesilebilir.
Yıl sonunda eksik vergi ortaya çıkabilir.
Vergi incelemelerinde işveren adına tarhiyat yapılabilir.
Vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile karşılaşılabilir.

Özellikle yüksek ücretli çalışanlarda bu fark oldukça ciddi tutarlara ulaşabilmektedir.

Kanuni Dayanak

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu Madde 61

Ücret; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Gelir Vergisi Kanunu Madde 94

İşverenler, çalışanlara yaptıkları ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapmakla yükümlüdür.

Gelir Vergisi Kanunu Madde 103

Ücret gelirlerinde uygulanacak gelir vergisi tarifesi, kümülatif vergi matrahı esas alınarak uygulanmaktadır.

Bu nedenle aynı takvim yılı içerisinde iş değiştiren personelin önceki işyerindeki vergi matrahı dikkate alınmalıdır.

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Yaklaşımı

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan ücret gelirlerinin vergilendirilmesine ilişkin açıklamalarda da, aynı yıl içerisinde iş değiştiren çalışanların önceki işverene ait kümülatif vergi matrahının yeni işveren tarafından dikkate alınması gerektiği belirtilmektedir. Bu uygulama, gelir vergisinin doğru tarife üzerinden hesaplanmasını ve eksik vergi kesintisinin önlenmesini amaçlamaktadır.

Sonuç olarak,

Yıl içerisinde işe başlayan personelin önceki işyerinden aldığı son ücret bordrosu ve kümülatif vergi matrahı bilgileri, yalnızca bordro düzenlemek için değil, işverenin vergi sorumluluğunu doğru şekilde yerine getirmesi açısından da büyük önem taşımaktadır.

Eksik veya hatalı kümülatif matrah bilgisi nedeniyle gelir vergisinin düşük hesaplanması, ilerleyen dönemlerde işveren açısından vergi aslı, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi riskini beraberinde getirebilir.

Bu nedenle, yeni işe başlayan her çalışanın önceki işyerine ait son ücret bordrosunun, kümülatif vergi matrahının ve kesilen gelir vergisi bilgilerinin işe giriş sürecinde mutlaka temin edilmesi ve bordro sistemine doğru şekilde aktarılması gerekmektedir.

SMMM Mehmet Emre Ustaoğlu
Mali Müşavir | Vergi Danışmanı